مدل سازی معنایی در ساختار شهر و بررسی دیدگاه های اسلامی درباره آن

, ,
عنوان مقاله:
مدل سازی معنایی در ساختار شهر و بررسی دیدگاه های اسلامی درباره آن
نویسنده(گان):
راضیه لبیب زاده(نویسنده مسئول)

مهدی حمزه نژاد

تاریخ انتشار:
دوره ۸ ، شماره ۳۲ ، تابستان ۱۳۹۷
نشریه:
مطالعات شهر ایرانی اسلامی / شماره صفحه مقاله: ۶۰-۴۳
کلمات کلیدی:
ساختار و بافت ؛ شهرسازی ایرانی- اسلامی ؛ اسلام ؛ نمادپردازی ؛ تشبیه ؛ ساختار شهر
لینک مقاله:
https://www.sid.ir/fa/journal/ViewPaper.aspx?id=360038
چکیده:
به نظر می  رسد ساختار شهرها متأثر از نظام  های هندسی و آزاد، واجد ارزش  های معنادار و نمادین است. عقاید و باورهای اسلامی نیز بر ساختار شهرهای دوران اسلامی تأثیراتی داشته که دارای بار معنایی متفاوتی نسبت به شهر های پیشین است. چگونگی ظهور معنا در ساختار شهر، متأثر از اندیشه اسلامی و در انداختن نظریّه  ای در این باب هدف اصلی نوشتار پیش  رو است. این مقاله چگونگی ظهور مفاهیم اسلامی و معنای برآمده از آن  ها را در کالبد شهرهای اسلامی مورد بررسی قرار داده است، تا مشخّص شود شهرهای اسلامی تا چه حدی مجاز به تشبیه  گرایی و یا تنزیه  گرایی در ساختار خود هستند. در این زمینه با مطالعه نمونه  هایی از ساختارهای شهری نمادین جهان، به بررسی تطبیقی تأثیر اسلام و دیگر مکاتب بر ساختار شهرها پرداخته شده است. روش تحقیق در پژوهش حاضر، پدیدارشناسی و استدلال منطقی است. نتایج پژوهش از به کارگیری معانی نمادین در پس هندسه  های منظم و آزاد شهرهای اسلامی حکایت دارد که ریشه در باورها و اعتقادهای دینی دارد. بررسی  ها نشان می  دهد شهرهای دوران اسلامی با توجّه به تمامی شرایط زمانی و مکانی، مبتنی بر هندسه  های طبیعی، نظم یافته و واجد بافتی هماهنگ با زمینه هستند. چنین به  نظر می  آید که هندسه و ساختار شهرهای اسلامی را می  توان مانند اکثر شهرهای مطرح جهان، متأثّر از نظام  های اعتقادی و معنایی تفسیر کرد ولی این امر نمی-تواند در قالب تشبیه معنایی بیان شود. تنزیه  گرایی در شهرهای اسلامی برپایه ساختار شهر قابل بررسی است و می  توان بر پایه بررسی هندسه  های شهری، تنزیه  گرایی در شهرهای اسلامی و عدم پیروی ساختار شهر اسلامی، از اشکال آرمانی را بررسی کرد. به نظر می  رسد هندسه شهرهای اسلامی به صورت ارگانیک و آزاد، در هر بستری با توجّه شرایط زمانی و مکانی، به تناسب ارزش  ها و اعتقادها، در عین پایبندی به مؤلّفه های کالبدی و عملکردی، مبتنی بر نظریّه جامع سلسله مراتبی شکل گرفته  اند.
0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *